
กรรมกิเลส สาเหตุแห่งความมัวหมอง
ปาณาติบาต ได้แก่ การยังสัตว์มีชีวิตให้ตกล่วงไป ก็คือการฆ่าสัตว์ตัดชีวิตนั่นเอง สัตว์มีชีวิตนี้หมายเอาทั้งมนุษย์และสัตว์ดิรัจฉาน

ปาณาติบาต ได้แก่ การยังสัตว์มีชีวิตให้ตกล่วงไป ก็คือการฆ่าสัตว์ตัดชีวิตนั่นเอง สัตว์มีชีวิตนี้หมายเอาทั้งมนุษย์และสัตว์ดิรัจฉาน

“อบายมุข” คำนี้มาจากคำบาลี แปลว่า ทางแห่งความเสื่อม หรือปากแห่งความเสื่อม นั่นก็หมายความว่า สิ่งที่เป็นอบายมุข หากผู้ใดคลุกคลี

การจะมีโอกาสได้สดับรับฟังพระสัทธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ยากนักยากหนา และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การจะได้พบพระพุทธเจ้า

เอาน้ำที่ไม่สะอาดล้างของที่ไม่สะอาด มันจะสะอาดอะไร มีแต่จะเพิ่มความสกปรกให้มากขึ้นเป็นเท่าทวีคูณ ข้อนี้ฉันใด

เปรียบเหมือนในที่ทำงาน มีหัวหน้า มีลูกน้อง ลูกต้องมีหน้าที่ทำตามที่หัวหน้าสั่ง หัวหน้าก็มีหน้าที่สั่งการ หัวหน้าสั่งอะไร ลูกน้องก็ต้องทำตาม

เราท่านทั้งหลายคงจะเคยผ่านทั้งความดีและความชั่วมาแล้วด้วยกันทั้งนั้น ส่วนอย่างแรกกับอย่างหลังอันไหนจะเยอะกว่ากันก็อีกเรื่อง

ขึ้นชื่อว่ามลทินนั้น ไม่มีใครอยากมี ไม่ว่าจะเป็นมลทินในทางโลก เช่น คำติฉินนินทา การถูกปรับไหมใส่โทษ การได้รับโทษทัณฑ์ทางอาญาหรือทางแพ่ง

มีไหมใครที่ไม่เคยโดนด่าเลยในชีวิตนี้ มีไหมใครที่ไม่เคยถูกตีเลยในชีวิตนี้ มีไหมใครที่ไม่เคยถูกคนอื่นทำให้ไม่พอใจเลยในชีวิตนี้ ไหนลองยกมือขึ้นซิ

เมื่อพูดถึงความต้องการพื้นฐานของคนเรานั้น คงหนีไม่พ้นเรื่องของทรัพย์สินเงินทอง ความกินดีอยู่ดี มีฐานะความเป็นอยู่ที่ดี มีหน้าที่การงานที่ดี

เชื่อในกรรม คือเชื่อว่าเราจะต้องได้รับผลของกรรมทั้งหลายทั้งปวงที่เราได้ทำไว้ไม่ว่าดีหรือชั่วก็ตาม (กมฺมสทฺธา) เชื่อในผลของกรรม

คำว่า “ความพยายาม” เราเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ความเพียร” คำทั้งสองนี้ เป็นคำกลาง ๆ จะดีหรือไม่ดีนั้นขึ้นอยู่ที่การนำไปใช้

ธรรมดาคนจะเดินทางไกลย่อมต้องเตรียมเสบียงไว้บริโภคใช้สอยระหว่างทาง อย่างสมัยก่อน ๆ โน้น การคมนาคมไม่สะดวกอย่างปัจจุบันนี้

เป็นธรรมดาอยู่เอง ที่คนเรานั้น บางครั้งก็ทำดี บางทีก็ทำชั่ว บางครั้งก็พูดดี บางทีก็พูดเลวๆ ออกมา แต่เมื่อจะว่ากันตามหลักแล้ว กายที่มันทำดีหรือชั่ว มันก็ไม่ได้รู้เรื่องอะไร

ขี้เกียจเนี่ย มันไม่มีทางสำเร็จประโยชน์อะไรได้หรอก ความขี้เกียจไม่เคยสร้างประโยชน์ให้ใครเลย ความขี้เกียจสร้างแต่หายนะ สร้างแต่ความฉิบหายเท่านั้น

เคยมีคนพูดไว้ว่า “ความรักเป็นสิ่งที่ดี ความรักเป็นสิ่งที่สวยงาม” แต่มันก็ไม่เสมอไปหรอกครับ คนที่เสียคนเพราะความรักก็มีให้เห็นตั้งเยอะแยะ ความรักมันจะดีได้ ก็ต่อเมื่อเรา “รักดี” เท่านั้น

คนเราเลือกเกิดไม่ได้ แต่เลือกที่จะทำความดีได้ เราสามารถทำชีวิตของเราที่เกิดมาโดยไม่มีโอกาสเลือก ให้กลายเป็นชีวิตที่มีประโยชน์ได้ ด้วยการสร้างคุณงามความดี เพื่อตัวเราเองและสังคม

ถ้าคิดดีก็ดีไป แต่ถ้าคิดไม่ดีนี่สิ มันจะเป็นภัยแก่ตัวเองนะ หรือยิ่งไปกว่านั้น มันอาจจะเป็นภัยต่อคนรอบข้างหรือสังคมโดยรวมก็เป็นได้ ดังคำที่มีผู้กล่าวเอาไว้ว่า “ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว”

เวลาเราเปิดพัดลม เราจะได้รับความเย็น เพราะพัดลมเป่าความเย็นมาให้เรา ถ้าเราเปิดพัดลมทั้งวัน พัดลมก็ทำงานทั้งวัน เราเองก็เย็นทั้งวันเช่นกัน